De toekomst van AI
Het stappenplan van het Parlement voor de EU
Op 3 mei hebben de Europarlementariërs een reeks voorstellen aangenomen om AI op de lange termijn te ontwikkelen. Na 18 maanden aan inzichten over kunstmatige intelligentie te hebben verzameld, stelt het eindrapport van de speciale commissie van het Parlement voor kunstmatige intelligentie in het digitale tijdperk een EU-stappenplan voor AI voor.
Dit is een holistische benadering voor een gemeenschappelijk standpunt op de lange termijn, waarin de belangrijkste waarden en doelstellingen van de EU rondom AI centraal staan en dat voortbouwt op de huidige wetgevende inspanningen van de EU op dit gebied.
Volgens het rapport is de EU achtergebleven op het gebied van AI-ontwikkeling, onderzoek en investeringen. De EU moet een tandje bijzetten, aangezien AI essentieel is voor de digitale transformatie van de EU en een steeds grotere impact zal hebben op de economie en het dagelijks leven. EU-regels, waarborgen en regelgeving moeten ervoor zorgen dat AI aanzienlijke voordelen oplevert voor alle sectoren in de EU: van de groene transitie en de gezondheidszorg tot de industrie, het openbaar bestuur, de landbouw en de arbeidsproductiviteit.
Het rapport waarschuwt dat de EU snel moet handelen om duidelijke normen vast te stellen op basis van Europese waarden; anders zullen deze standaarden elders worden bepaald.
Wat stelt het rapport precies voor?
Een gunstig ondernemersklimaat
Er is behoefte aan een gunstig regelgevend kader, inclusief dynamische wetgeving en modern bestuur.
De huidige Europese en nationale wetgeving is namelijk versnipperd, traag en biedt onvoldoende rechtszekerheid.
Om innovatie te ondersteunen en administratieve lasten te vermijden, zouden alleen AI-toepassingen met een hoog risico strikt gereguleerd moeten worden.
Data en infrastructuur
Aangezien AI-technologieën afhankelijk zijn van beschikbare data, moet het delen van gegevens in de EU worden herzien en uitgebreid.
Volledige integratie en harmonisatie van de digitale eenheidsmarkt van de EU zal grensoverschrijdende uitwisseling en innovatie bevorderen.
De parlementsleden stelden dat de digitale infrastructuur moet worden versterkt om de toegang tot diensten voor iedereen te waarborgen.
De uitrol van breedband, glasvezel en 5G moet worden ondersteund, en opkomende sleuteltechnologieën zoals quantumcomputing moeten prioriteit krijgen.
Vaardigheden en talent
De EU moet de ontwikkeling van AI-vaardigheden ondersteunen, zodat mensen de nodige competenties hebben voor hun leven en werk.
Volgens het rapport helpt dit ook bij het opbouwen van vertrouwen in de technologie, het stimuleren van innovatie en door expertisecentra en EU-deskundigen te ondersteunen, het voorkomen van een kenniskloof of 'brain drain'.
Veiligheid en internationale samenwerking
Ook de militaire en veiligheidsaspecten van AI moeten worden aangepakt.
Het rapport stelt dat de EU internationaal moet samenwerken met gelijkgestemde partners om haar mensgerichte visie, gebaseerd op EU-waarden, uit te dragen.
"To be a global power means to be a leader in AI"
AI-innovatie en start-ups in Europa stimuleren
De wet wil innovatie en start-ups in Europa ondersteunen. Bedrijven krijgen de kans om AI-modellen te ontwikkelen en te testen voordat ze publiek worden uitgebracht.
Daarom moeten nationale overheden "testomgevingen" (sandboxes) voorzien die de echte wereld nabootsen. Dit moet kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) helpen om te concurreren op de groeiende Europese AI-markt.
Implementatie
Het Europees Parlement heeft een werkgroep opgericht om toezicht te houden op de uitvoering van de AI-verordening. De parlementsleden willen erover waken dat de regels de digitale sector in Europa echt vooruithelpen. De groep werkt nauw samen met het AI-bureau van de Europese Commissie.
Tijdlijn voor naleving
In juni 2024 nam de EU de eerste AI-regels ter wereld aan. De verordening is volledig van kracht 24 maanden na de inwerkingtreding, maar sommige onderdelen gelden al sneller:
2 februari 2025
Het verbod op AI-systemen met een onaanvaardbaar risico ging in.
Na 9 maanden
Gedragscodes worden van kracht.
Na 12 maanden
Regels voor generatieve AI-systemen (transparantie) treden in werking.
Na 36 maanden
Systemen met een hoog risico moeten aan alle verplichtingen voldoen.
EPRS – European Parliamentary Research Service. © Europese Unie, 2024.